این سند توسط رافائل حسیناف، نماینده مجلس و عضو پارلمان شورای اروپا تهیه شده است و امضای تعدادی از نمایندگان مجلس از آذربایجان، ایتالیا، بلژیک، مجارستان، اسپانیا، لهستان، لیتوانی، ترکیه، اوکراین و گرجستان (وابسته به حزب لیبرال دموکرات-اصلاحطلب، حزب مردم اروپا، اروپای دموکراتیک، چپ متحد اروپا و گروههای سوسیالیستی) را دارد.
مشکل ارائه آموزش به زبان مادری به 30 میلیون آذربایجانی ساکن ایران (آذربایجان جنوبی)
سند: 9710
13 فوریه 2003
190 سال پیش، در نتیجه جنگ بین ایران و روسیه و طبق معاهدات گلستان 1813 و ترکمنچای 1828، آذربایجان به دو بخش تقسیم شد، آذربایجان شمالی (تحت کنترل روسیه) و آذربایجان جنوبی (تحت کنترل ایران) قرار گرفت.
آذربایجان شمالی در سالهای ۱۹۱۸-۱۹۲۰ تحت نام جمهوری دموکراتیک آذربایجان استقلال یافت، در حالی که آذربایجان جنوبی توانست در سالهای ۱۹۴۵-۱۹۴۶ دولت خود را تأسیس کند. متأسفانه، هر دو کشور در نتیجه فشار خارجی استقلال خود را از دست دادند.
اگرچه جمهوری دموکراتیک آذربایجان با حمله شوروی حاکمیت خود را از دست داد و به اتحاد جماهیر شوروی پیوست، اما در سال ۱۹۹۱ استقلال خود را به عنوان جمهوری آذربایجان بازیافت.
امروزه ۸ میلیون نفر در جمهوری آذربایجان زندگی میکنند. تعداد آذربایجانیهای قومی ساکن در ایران حدود ۳۰ میلیون نفر است. متأسفانه، آذربایجانیهای ساکن ایران فرصت تحصیل به زبان مادری خود را در این کشور ندارند.
اگرچه ایران یک کشور اروپایی نیست، اما تعدادی از کشورهای عضو شورای اروپا روابط سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی نزدیکی با ایران دارند و نزدیک به ۳۰ میلیون آذربایجانی ساکن ایران از نظر زبان، اخلاق و ارزشهای فرهنگی با هموطنان خود در جمهوری آذربایجان (یک کشور اروپایی) مشترک هستند. اگر به آنها فرصت داده شود تا به زبان مادری خود آموزش ببینند، کتابها و مطبوعات منتشر شده در جمهوری آذربایجان را بخوانند و کتابها و مطبوعات منتشر شده در جمهوری آذربایجان را مطالعه کنند، و با توجه به اینکه آذربایجان عضو شورای اروپا است، این فرصت برایشان فراهم میشود تا با ارزشهای ملی و اروپایی آشنا شوند و شیوههای تفکر و رفتار اروپایی را بیشتر جذب کنند.
مجمع پارلمانی شورای اروپا معتقد است که اقداماتی که دولت برای افتتاح مدارس ابتدایی، متوسطه و عالی برای آذربایجانیهای قومی ساکن ایران انجام خواهد داد، نشانهای از احترام این کشور به اساسیترین حقوق بزرگترین اقلیتهای ملی خود خواهد بود.
به همین دلیل، مجمع پارلمانی شورای اروپا توصیه میکند که کمیته فرهنگ، علوم و آموزش این مشکل را بررسی کرده و گزارش جداگانهای در مورد آن تهیه کند.